De ideale product owner

De product backlog geeft je een eerste indicatie over de product owner volwassenheid van de organisatie. En dan vooral de lengte van de product backlog is veelzeggend. ‘Nee’ zeggen tegen wensen is een van de belangrijkste competenties van de ideale product owner. Als een product owner altijd ‘ja’ zegt op wensen dan zal de backlog meer een vuilcontainer zijn. Als alles op de backlog komt, is deze veel te lang. Dat maakt een backlog lastig, zo niet onmogelijk om te prioriteren. En een gebrek aan prioriteiten gaat ten koste van de slagkracht en de added business value die het Agile team levert. Zo’n product owner kan je beter een ‘backlog secretaresse’, ‘bediende’ of ‘boodschappenlijstjesmanager’ noemen.

Fix het met een training?


Het is echter niet zo dat je een potentiële product owner naar een product owner training kan sturen en het gaat goedkomen. Naast product owner competenties, waarover later meer zijn er ook noodzakelijke organisatie competenties.

Mandaat krijgen


De organisatie, lees het management, moet de product owner voldoende mandaat geven om zelfstandig beslissingen te kunnen nemen. Zonder dit mandaat kan een product owner geen ‘nee’ zeggen. Het management moet achter de product owner en diens productvisie staan. Als een product owner ‘nee’ zegt, is het ‘nee’. Wanneer het management deze beslissing overruled dan is de product owner uitgespeeld. Ook zal de organisatie de product owner voldoende ruimte moeten geven om de rol van product owner uit te kunnen oefenen. Je bent geen product owner voor een paar uurtjes per week; het is belangrijk dat steeds je beschikbaar bent voor het team en voor belanghebbenden zodat er geen vertragingen ontstaan. Je zou deze competenties ook kunnen rangschikken onder de agile mindset van een organisatie.

Welke competenties heb je nodig?


Een aantal belangrijke competenties van de ideale product owner zijn:

  • ‘Nee’ zeggen. De product owner weet wanneer je ‘nee’ kan zeggen en hoe je ‘nee’ zegt.
  • Kennis van de bedrijfstak. De product owner weet hoe de organisatie in elkaar zit. En de product owner begrijpt welke plek de organisatie in de bedrijfstak inneemt en welke nieuwe ontwikkelingen er spelen in de bedrijfstak.
  • Productvisie. De product owner zal samen met belanghebbenden een heldere en inspirerende productvisie moeten kunnen ontwikkelen en deze uitdragen.
  • Prioriteren. De product owner heeft kennis van technieken om de backlog items te kunnen prioriteren. Zoals het toepassen van Weighted Shortest Job First (WSJF) of het hanteren van MoSCoW. Dat staat voor de prioriteiten ‘Must haves’, ‘Should haves’, ‘Could haves’ en ‘Won’t haves’.
  • De taal spreken. Als product owner ben je in staat om met belanghebbenden of klanten te communiceren en dit in begrijpelijke taal over te brengen naar de ontwikkelaars.
  • Plannen. De product owner legt geen doelen op maar accepteert de planning die de ontwikkelaars ontwerpen. Op basis van de planning vertaalt de product owner de planning in een SMART sprintdoel.
  • Experimenteren. De product owner weet op het juiste moment met een experiment of het hanteren van een Minimum Viable Product (MVP) gemaakte keuzes te onderbouwen.
  • Kwaliteit. De product owner zorgt voor heldere en complete backlog items. Als items onduidelijk of te groot zijn, zal de product owner deze items samen met de andere teamleden verfijnen. De product owner doet geen concessies aan de kwaliteit van het op te leveren product. De product owner accepteert alleen items die aan alle eisen, zoals vastgelegd in de definition of done, voldoen. Een definition of done is een checklist met acceptatiecriteria zoals bijvoorbeeld succesvol getest en kwaliteitsstandaarden gehanteerd. Met Productdemo’s worden alle belanghebbenden meegenomen bij de resultaten van de productontwikkeling.
  • Openstaan voor niet-functionele backlog items. De product owner begrijpt het concept van ‘technical debt’. Door van tijd tot tijd de ontwikkelde systemen te ontdoen van technische imperfecties en quick wins kunnen toekomstige functionele aanpassingen sneller worden gerealiseerd.

Schaap met vijf poten

De ideale product owner kan dus met recht een schaap met vijf poten worden genoemd. Heeft een organisatie de juiste mindset en de product owner de juiste competenties dan is een belangrijke randvoorwaarde voor succesvolle productoplevering ingevuld.


Lees meer over onze Product Owner training. Of neem contact op via onze contactpagina. Tijdens kantooruren kun je ook terecht op onze chat. 

Auteur: Henny Portman is blogger, recensent, auteur, internationaal spreker, trainer en consultant portfoliomanagement en P3M3 Maturity.