BiSL® model in het kort

banner blog bisl in het kort

Informatiemanagement met BiSL, hoe werkt dat?


BiSL staat voor Business Information Services Library en geeft invulling aan de processen en activiteiten die noodzakelijk zijn om de informatievoorziening vanuit gebruikers- en bedrijfsoptiek, oftewel ‘de business’, te sturen. Het BiSL model is een samenhangend framework en beschrijft uitvoerende, sturende en richtinggevende informatiemanagement processen en hun onderlinge relaties.


Waarom een framework voor informatiemanagement?

Organisaties hebben informatie nodig om hun bedrijfsprocessen te ondersteunen. Veel van deze informatie wordt geproduceerd door en opgeslagen in geautomatiseerde informatiesystemen. Echter, ook de niet-geautomatiseerde delen van de informatiesystemen zijn belangrijk om ervoor te zorgen dat de correcte informatie beschikbaar is wanneer deze nodig is. Denk hierbij aan procedures, formulieren en papieren archieven.


Organisaties worden steeds afhankelijker van het beschikken over de juiste informatie op het juiste moment. Daarom is er een Framework ontwikkeld voor het organiseren en managen van deze informatievoorziening. Informatievoorziening wordt soms afgekort tot IV.


Positionering business informatiemanagement (BIM)

BiSL positioneert Business informatiemanagement in de gebruikersorganisatie, met als doel het centrale aanspreekpunt en de opdrachtgever te zijn voor technisch- en applicatiebeheer.

Positionering Business Informatiemanagement volgens BiSL

De hoofdtaken van business informatiemanagement zijn:

  • Het onderkennen van behoeften binnen gebruikersorganisatie.
  • Het vertalen van deze behoeften naar oplossingen.
  • Het vaststellen en uitgeven van opdrachten aan de IT-leverancier en de uitvoering ervan vervolgens managen, bewaken en evalueren.

Het BiSL model (framework)


De verantwoordelijkheden vanuit Business Informatiemanagement zijn:

  • Het maken van de vertaalslag van bedrijfsproces en bedrijfsbeleid naar de informatievoorziening.
  • Het hebben van inzicht in en betrokken zijn bij de applicatiearchitectuur oftewel de opzet van en samenhang tussen applicaties.
  • Het stellen van eisen aan de exploitatiearchitectuur en ontwikkelarchitectuur.

Er zijn zeven clusters van processen. In de onderstaande tabel vindt de zeven clusters en kernvraag waar elk cluster om draait:

Clusters van processenKernvraag van dit cluster: 
GebruiksbeheerWordt de operationele informatievoorziening goed gebruikt en goed aangestuurd?
FunctionaliteitenbeheerHoe gaat de informatievoorziening er straks uitzien?
Verbindende processen: uitvoerendWaarom en hoe veranderen we de informatievoorziening?
Sturende processenHoe sturen we de informatievoorziening?
Opstellen informatiestrategieHoe gaat de informatievoorziening er in de toekomst uitzien?
Opstellen IV-organisatiestrategieHoe worden de uitvoering en sturing van de informatievoorziening georganiseerd?
Verbindend proces op richtinggevende niveauHoe handelen we gezamenlijk conform de afspraken?

 

Het BiSL model is in drie kolommen te verdelen.

  1. De kolom met de clusters ‘functionaliteitenbeheer’ en ‘opstellen informatiestrategie’ rechts in het model, richt zich op het inhoudelijk vormgeven van de informatievoorziening.
  2. De kolom met ‘gebruiksbeheer’ en ‘opstellen IV-organisatiestrategie’ in het linkerdeel richt zich op het organiseren van het business informatiemanagement.
  3. De middelste kolom met ‘informatiecoördinatie’ en ‘transitie’ zijn verbindend tussen linker- en rechterkolom.

Daarnaast kun je in het BISL model drie lagen onderscheiden:

  1. Het uitvoerende niveau met daarin ‘gebruiksbeheer’, ‘functionaliteitenbeheer’ en ‘verbindende processen’;
  2. Het sturende niveau dit betreft kosten, opbrengsten, planningen en kwaliteit;
  3. Het richtinggevende niveau houdt zich bezig met hoe ziet informatievoorziening er op lange termijn uit moet zien.

In het BISL model vind je de genoemde drie kolommen en drie lagen terug. Zie figuur.


BiSL model


GebruiksbeheerBiSL gebruiksbeheer

Het cluster ‘gebruiksbeheer’ beschrijft de processen van het BiSL model die ervoor zorgen dat er een continue en optimale ondersteuning plaatsvindt bij het dagelijks gebruik van de informatievoorziening door eindgebruikers. De drie belangrijke onderwerpen voor het gebruik van de informatievoorziening:

  • Gebruikers
  • IT-middelen zoals infrastructuur en geautomatiseerde informatiesystemen/applicaties
  • Inhoud van het informatiesysteem

Binnen ‘gebruiksbeheer’ leiden de net genoemde onderwerpen tot drie te onderscheiden processen:

  1. Gebruikersondersteuning
  2. Beheer bedrijfsinformatie
  3. Operationele IT-aansturing

FunctionaliteitenbeheerBiSL functionaliteitenbeheer

‘Functionaliteitenbeheer’ kent als doelstelling het initiëren van en zorgdragen voor de uitwerking en verandering van de gewenste wijzigingen aan de informatievoorziening. Het ‘functionaliteitenbeheer’ is primair verantwoordelijk voor de aansluiting van de IV op het bedrijfsproces.

Onderwerpen

De gewenste wijzigingen in de IV kunnen betrekking hebben op zowel de geautomatiseerde informatievoorziening als de niet-geautomatiseerde informatievoorziening zoals informatie die op papier wordt vastgelegd en gedeeld, het bijhouden van persoonlijke Excel-sheetjes, enzovoorts. Deze niet-geautomatiseerde informatievoorziening:

  • maakt onderdeel uit van de totale IV. Regelmatig is deze informatievoorziening van kritiek belang en dus moet deze duidelijk beschreven worden in handboeken;
  • heeft goede aansluiting nodig op de geautomatiseerde IV. Vaak gaan medewerkers eigen lijstjes en dergelijke bijhouden als de informatiesystemen te ingewikkeld zijn of niet goed zijn ontworpen of ingericht waardoor het systeem de werkwijze niet of onvoldoende ondersteunt.

Aandachtsgebieden

De aandachtsgebieden van functionaliteitenbeheer zijn:

  • Vormgeven; BIM richt zich op het vormgeven van de gewenste verandering aan functionaliteit. Dit proces is inhoudelijk van aard ‘Specificeren’ en ‘Vormgeven niet geautomatiseerde IV’.
  • Overdragen; BIM houdt zich bezig met initiëren en voorbereiden van de transitie, de doorvoering van de verandering. Dit vind je terug in de processen ‘voorbereiden transitie’ en ‘toetsen en testen’.

Verbindende processen uitvoerend niveau

BiSL verbindende processen uitvoerend niveau

Wijzigingenbeheer houdt zich bezig met het besluiten van welke wijzigingen aan de IV nader uitgewerkt en uitgevoerd gaan worden. Transitie houdt zich bezig met doorvoeren van de gewenste en uitgewerkte wijziging.


Transitie is gericht op daadwerkelijke effectuering voor de eindgebruikers van de verandering die tot dan toe is voorbereid binnen de processen van Functionaliteitenbeheer en de ICT-leverancier.


Sturende processen

BiSL sturende processen

In Business Informatiemanagement zijn er vier parameters waarop sturing plaatsvindt:

  • Managen van tijd en capaciteit planning en control (wie en wanneer).
  • Managen van kosten financieel management (hoeveel).
  • Managen van inhoud en functionaliteit behoeftemanagement (wat).
  • Managen dienstverleningsactiviteiten contractmanagement (hoe en waarmee).

Opstellen informatiestrategieBiSL opstellen informatiestrategie

Richt zich op de toekomst van de IV binnen de organisatie. Regelmatig zal moeten worden onderzocht in hoeverre de huidige IV nog aansluit op de bedrijfsprocessen. Doel van het procescluster is dan ook om deze aansluiting te borgen. Om te kunnen anticiperen is het van belang inzicht te hebben in allerlei ontwikkelingen in de IV. Deze kunnen komen van: gebruikers en bedrijfsproces, omgeving van de organisatie en de technologie.


Er zijn vijf processen te onderscheiden. Twee processen bepalen de strategie:

  • Informatieportfoliomanagement
  • Informatie life cycle management

En drie processen bepalen de veranderingen op de strategie

  • Bepalen ketenontwikkelingen
  • Bepalen technologieontwikkelingen
  • Bepalen bedrijfsprocesontwikkelingen

Opstellen IV-organisatiestrategieBiSL opstellen IV-organisatiestrategie

De doelstelling van ‘opstellen IV-organisatiestrategie’ is te definiëren op welke wijze de uitvoering van en besluitvorming over de IV worden georganiseerd. De besluitvorming wordt afgestemd op de structuur en inrichting van de gebruikersorganisatie en de omgeving waarin de organisatie opereert. De omgeving kan vaak ook invloed uitoefenen op de inhoud van de IV van de organisatie.

 

 

 

 

Verbindende processen richtinggevend niveau

BiSL verbindende processen richtinggevend niveau

Informatiecoördinatie houdt zich bezig met de integrale afstemming tussen inhoud en inrichting van informatiemanagement. In deze afstemming spelen de volgende onderwerpen een rol:

  • Wie is verantwoordelijk voor welk domein?
  • Wie maakt welk beleid en wie is daarbij betrokken?
  • Hoe zorgen we ervoor dat al deze beleidsaspecten worden uitgewisseld en afgestemd?

Wil je meer weten over BiSL? Of zou je wat hulp kunnen gebruiken bij het vormgeven van het informatiemanagement c.q. BiSL in je eigen organisatie? Neem dan contact op met Forsa Advies voor onder meer BiSL training, workshops, advies, begeleiding of coaching. Forsa Advies werkt uitsluitend met ervaren professionals.



Referenties/literatuur

DocumentnaamAuteur
BiSL Een framework voor Business Informatie ManagementVan der Pols, Donatz en Outvorst

Auteur: Dick Pondman